Black Friday? Een zwarte dag voor ons brein

Hoe ik Black Friday ervaar? Als Global Dopamine-dag!

Vandaag is het Black Friday, maar voor mij voelt het vooral als “Dopamine-dag”. Al dagen lang, zodra ik mijn inbox open, word ik overspoeld door berichten als “Nog 2 uur!”, “VIP-deal”, “Laatste kans”. En ja, ook ik voel dan dat kleine tikje in mijn brein dat zegt: misschien moet je even kijken.

Het fascinerende is dat ik precies weet wat er gebeurt. Marketingteams spelen vandaag allemaal in op hetzelfde systeem: het dopamine-gestuurde motivatie- en beloningscircuit. Die prikkels werken, omdat ze inspelen op onzekerheid, mogelijke winst en het idee dat we iets dreigen te missen. 

Dopamine piekt niet wanneer we iets krijgen, maar wanneer we het gevoel hebben dat we iets waardevols kunnen krijgen.

Afteltimers en “op = op”-tactieken activeren bovendien ons verlies-vermijdingsmechanisme. De amygdala slaat alarm, de prefrontale cortex wordt minder scherp en we beslissen impulsiever dan we willen. Niet omdat we zwak zijn, maar omdat ons brein evolutionair zo werkt.

Zelfs zinnen als “exclusief voor jou” raken ons sociale beloningssysteem, waardoor het voelt alsof we iets bijzonders ontvangen, ook al weten we dat het massamarketing is. 

En unboxing-video’s? Die triggeren onze spiegelneuronen, waardoor we het plezier van iemand anders ervaren alsof het van ons is.

Dus ja, mijn inbox staat vandaag vol dopamine-triggers. Maar ik weet ook dat die piek maar enkele minuten duurt. Voor mij zit de echte winst in bewust verwijderen, markeren als gelezen en gewoon verder scrollen. 

Niet uit stoerheid, maar omdat ik begrijp wat er in mijn brein gebeurt — en dat geeft me uiteindelijk meer voldoening dan eender welke korting.